Tabliczka Ouija: historia, legenda imienia i efekt ideomotoryczny

Patent z 1891 roku

Planszę opatentował w Stanach Zjednoczonych adwokat z Baltimore Elijah Bond; patent przyznano 10 lutego 1891 roku. Produkcję prowadziła Kennard Novelty Company Charlesa Kennarda i jego wspólników. Przez dziesięciolecia tabliczka zmieniała właścicieli, aż w 1966 roku prawa do niej kupiła firma Parker Brothers. Była sprzedawana jako gra towarzyska.

Skąd nazwa

Według legendy szwagierka Bonda, Helen Peters, zapytała planszę, jak ma się nazywać, a wskaźnik ułożył słowo „Ouija”. Zapytana o znaczenie, plansza miała odpowiedzieć: „szczęście”. Niektórzy badacze uważają, że chodziło o źle odczytany pseudonim pisarki Ouidy. Popularne wyjaśnienie, że to połączenie francuskiego „oui” i niemieckiego „ja”, pojawiło się później.

Dlaczego wskaźnik się rusza

Naukowcy wyjaśniają ruch wskaźnika efektem ideomotorycznym: mięśnie wykonują drobne, nieświadome ruchy pod wpływem oczekiwań i myśli. Nikt nie oszukuje, a jednak wszyscy razem prowadzą wskaźnik tam, gdzie podświadomie spodziewają się odpowiedzi. Ten sam mechanizm opisywano przy różdżkarstwie i wahadle.

Ouija w kulturze

Film „Egzorcysta” z 1973 roku na stałe połączył tabliczkę z grozą, choć przez wcześniejsze dekady była rodzinną rozrywką. Psychologowie zauważają, że w grupie, w ciemności i w napięciu łatwo przeżyć coś, co wydaje się nadprzyrodzone. Jeśli takie zabawy budzą w kimś lęk, lepiej z nich zrezygnować.

Czytaj dalej

Wszystkie 30 tematów znajdziesz w dziale Tajemnice życia i śmierci.

Chcesz zadać własne pytanie? Zapytaj Lunę albo wylosuj kartę dnia.

Źródła

History.com: The Origins of the Ouija Board · Ouija, Wikipedia

Najczęstsze pytania

Kto wynalazł tabliczkę Ouija?

Patent uzyskał 10 lutego 1891 roku Elijah Bond, adwokat z Baltimore; produkcją zajęła się Kennard Novelty Company.

Dlaczego wskaźnik Ouija się porusza?

Według nauki działa efekt ideomotoryczny: drobne, nieświadome ruchy mięśni uczestników, wywołane ich oczekiwaniami.