TAJEMNICE · SZTUKA I SYMBOLE ŚMIERCI

Niezwykłe cmentarze: od Powązek po Wesoły Cmentarz w Rumunii

Cmentarz to nie tylko miejsce smutku. To księga historii miasta, galeria rzeźby i ogród ciszy. Oto miejsca, które warto odwiedzić z szacunkiem i ciekawością.

Redakcja Ezostylii · fakty sprawdzone w źródłach · aktualizacja 30.10.2026

Stare Powązki, Warszawa

Założony w 1790 roku, to jeden z najstarszych cmentarzy w Polsce. Spoczywają tu Bolesław Prus, Stanisław Moniuszko, Władysław Reymont i tysiące warszawiaków. Co roku 1 listopada kwestują tu aktorzy i dziennikarze na ratowanie zabytkowych nagrobków.

Cmentarz Łyczakowski, Lwów, i Na Rossie, Wilno

Łyczakowski, założony w 1786 roku, to jedna z najpiękniejszych nekropolii Europy, z grobami Marii Konopnickiej i Gabrieli Zapolskiej oraz Cmentarzem Orląt Lwowskich. Wileński cmentarz na Rossie, założony w 1801 roku, kryje grób matki Józefa Piłsudskiego, w którym w 1936 roku złożono serce marszałka.

Kaplica Czaszek, Czermna

W Czermnej, dziś części Kudowy-Zdroju, proboszcz Wacław Tomaszek z grabarzem J. Langerem od 1776 roku zbierali kości ofiar wojen i epidemii i układali je w kaplicy. Ściany i sufit pokrywają szczątki ponad 3000 osób, a w krypcie spoczywa około 21 tysięcy kolejnych. To jedno z najbardziej poruszających memento mori w Polsce.

Wesoły Cmentarz, Săpânța

W rumuńskiej wsi Săpânța drewniane krzyże są pomalowane na intensywny błękit i ozdobione obrazkami z życia zmarłych oraz zabawnymi wierszykami. Zaczął je tworzyć w 1935 roku miejscowy rzeźbiarz Stan Ioan Pătraș. Śmierć pokazana jest tu z uśmiechem i czułością.

Père-Lachaise, Paryż

Otwarty w 1804 roku, najsłynniejszy cmentarz świata. Leżą tu Edith Piaf, Oscar Wilde, Jim Morrison i Fryderyk Chopin, którego serce, zgodnie z jego wolą, wróciło do Warszawy i spoczywa w kościele Świętego Krzyża.

Jak zwiedzać

Odwiedzając cmentarze, zachowuj ciszę, nie wchodź na groby i nie fotografuj osób w żałobie. Wiele nekropolii ma przewodniki i ścieżki zwiedzania, a ich historie najlepiej opowiadają lokalni przewodnicy.

Czytaj dalej

Memento mori: pamiętaj o śmierci, żeby lepiej żyćMemento mori, czyli „pamiętaj o śmierci”: od stoików i rzymskiego triumfu, przez obrazy vanitas i czaszki, po…Wszystkich Świętych i Zaduszki: historia, znaczenie i zwyczajeSkąd się wzięły Wszystkich Świętych (1 listopada) i Zaduszki (2 listopada), dlaczego palimy znicze, czym są…Taniec śmierci: gdy kościotrup porywa do tańca króla i żebrakaDanse macabre: średniowieczny motyw, w którym Śmierć tańczy z papieżem, królem i chłopem. Paryż, Lubeka,…

Wszystkie 30 tematów znajdziesz w dziale Tajemnice życia i śmierci.

Chcesz zadać własne pytanie? Zapytaj Lunę albo wylosuj kartę dnia.

Źródła

Kaplica Czaszek w Czermnej, Wikipedia · Merry Cemetery, Wikipedia · Cmentarz Powązkowski, Wikipedia

FAQ

Najczęstsze pytania

Gdzie jest serce Chopina?

W kościele Świętego Krzyża w Warszawie; ciało kompozytora spoczywa na cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu.

Ile czaszek jest w Kaplicy Czaszek w Czermnej?

Ściany i sufit pokrywają szczątki ponad 3000 osób, a w krypcie złożono około 21 tysięcy kolejnych.